KETEN

KETEN

KETEN TOHUMU YAĞ (Oleum Linum Usitatissimum)

Keten tohumu yağı, keten ( Linum usitatissimum L. ) bitkisinin tohumlarından soğuk pres (insanların gıda olarak tüketimi için) tekniği ile ya da ısıl işleme tabi tutularak (sanayide kullanılmak için) elde edilen bir sabit yağdır. Yüksek oranda çoklu doymamış yağ asitleri, düşük oranda doymuş yağ asiti, yüksek oranda lifle birlikte bol miktarda potasyum, az miktarlarda ise magnezyum, demir, bakır, çinko ve çeşitli vitaminler içerir.

100 gr. keten yağı 13,4 mg. E vitamini içerir. İçerdiği N–3 yağ asidi (alfa-linolenik asit) açısından besinlerin en zenginidir ve oranı, Omega–6’nın yaklaşık dört katıdır.

Keten tohumu yağına ilgi soğuk pres ile tohumlarından elde edilen yağda %50 oranında omega-3 yağ asidi bulunduğunun anlaşılmasından sonra başlamıştır. Omega-3 serisinin en önemli temel yağ asitleri Alfa-Linolenik Asitten (ALA) türetilir. Bu da en bol olarak Keten Tohumu Yağında bulunur. Bilindiği gibi vücudumuz temel yağ asitlerini kendisi üretememektedir ve bu yüzden dışarıdan besinlerle veya Keten Tohumu Yağı gibi ek gıdalarla alınması gerekmektedir.

Aktif lesitinlerce zengindir. Keten tohumu yağı özellikle F vitaminince zengindir  ve Lignan adı verilen bir grup madde taşımaktadır. Fitesteroller, E vitamini (tokoferoller), A vitamini öncül maddeleri (prekürsörü) olan karotenler ve vücutta hemen yararlanılabilir haldeki organo mineraller açısından da keten tohumu yağı kaynaktır. 

Pişirme amaçlı ve kızartma yağı olarak kesinlikle kullanılmaz. Salatalarda, soğuk mezelerde ya da yemeklerde daha sonra soğuk ilave edilerek kullanılabilir.

Yetişkinlerde günde iki, altı yaşın altındaki çocuklarda bir tatlı kaşığı tüketilmesi yağdan alınması gereken günlük kalori miktarının % 30’unu teşkil eder. Kapağı kapalı olarak, buzdolabı koşullarında muhafaza edilmelidir. 

KETEN TOHUMU YAĞININ FAYDALARI:

Keten tohumu yağı diyetisyenler tarafından çok fazla önerilen bir besin kaynağıdır. Bunun en önemli nedenlerinden bir tanesi keten tohumunun yapısında bol miktarda doymamış yağ, potasyum, çinko ve n-3 yağının bulunmasıdır.

Ayrıca keten tohumu yağında bulunan lignan olarak adlandırılan maddelerin birçok kanser çeşidine karşı koruyucu özelliği vardır. Sadece bu özelliğinden dolayı bile keten tohumu yağının düzenli bir şekilde tüketilmesinde faydalıdır. Keten tohumu yağı, cilt hastalıklarına yakalanma riskini azaltır. Bazı sağlık uzmanları aynı şekilde gut hastalığına yakalanma riskini azalttığını söylemektedirler.

● Keten tohumu yağı deri ve ciltlerde meydana gelen iltihap ve enfeksiyon hastalıklarına karşı bünyeyi korur.

● Egzama, mantar, Sedef hastalığı, kırmızı lekeler ve benzeri deri rahatsızlıkları keten tohumu yağında bulunan EFA’NIN antinflamatuar etkilerine fazla direnemeyerek kaybolurlar. Bunların yanı sıra keten tohumu yağı güneş yanıkları tedavisinde kullanıldığında hızlı bir iyileştirme sağladığı bilinmektedir.

● Keten tohumu yağında bulunan Omega-3 yağ asitleri tırnakların ve saçların sağlığı için faydalıdır.

● Keten tohumu yağı prostat, meme ve göğüs kanserlerine yakalanma riskini azaltır.

● Keten tohumu yağı, içeriğinde var olan hormon düzenleyici bitki östrojenleri ve ligmanlar, kadınlarda progesteron ve östrojen seviyesini dengede tutmaya yardımcı olarak menopoz da ve adet sorunlarının çözümünde oldukça faydalıdır. Keten tohumu yağı kadınlarda görülen kısırlık rahatsızlıklarında rahim fonksiyonlarını güçlendirerek kısırlık nedenlerini yok edici bir etkiye sahiptir.

● Keten tohumu yağı mide ve bağırsaklarda meydana gelen sorunları onarır. Antioksidan özelliğinden dolayı bağırsakları temizler ve sağlıklı çalışmasını sağlar.

● Keten tohumu yağı romatizma ağrılarını azaltabilir. Bunun için romatizma ağrısının olduğu kısma ayrıca dışarıdan uygulanabilir.

● Keten tohumu yağının sinir sistemi üzerinde olumlu etkisinin olduğunu söyleyen uzmanlar vardır. Keten tohumu yağının günlük bir yemek kaşığı tüketilmesinin faydaları çoktur.

●  Mide-bağırsak sorunlarına karşı iyi gelir. Bağırsakları yumuşatarak kabızlığı önler.

●  Kemikleri güçlendirir. Özellikle menopoz döneminde yararlıdır. Menopoza bağlı şikâyetleri hafifletir. Kemiklerde kalsiyum toplanmasına destek olarak güçlenmelerini sağlar.

●  Bağışıklık sistemini güçlendirir.

●  Düzenli kullanıldığında Kalp-damar hastalıklarından korunmaya yardımcı olur.

●  LDL Kolesterol ve Trigliserit seviyesini düşürür.

●  Yüksek tansiyonu düşürür.

●  Romatizmal hastalıkları önler.

●  Sinir sisteminin güçlendirmeye yardımcı olur.

●  Düzenli kullanıldığında kan şekeri seviyesini düşürür ve dengeler.

●  Konsantrasyon bozukluğuna karşı iyi gelir.

●  Yaşlanmaya bağlı dikkat dağınıklığına karşı iyi gelir.

●  Haricen kullanılarak yaraların çabuk iyileşmesini sağlar.

●  Egzama ve sedef hastalıklarında kullanılır.

●  Nasırlarda kompres olarak kullanılır.

●  Solunum yolu hastalıklarında olumlu etki yapar. Öksürüğün giderilmesine yardımcı olur.

●  Ruhsal bozukluklara karşı iyi gelir.

●  Ağız boşluğu, boğaz ve diş eti rahatsızlıklarında gargara olarak kullanılır.

●  İktidarsızlık, prostat ve kısırlığa karşı etkilidir.

● Yüksek kolesterol ve Trigliserit seviyesinin düşmesine yardımcı olur.

●  Karaciğer ve Pankreas fonksiyonlarını güçlendirir ve bu organların toksinleri temizleme yeteneğini artırır.

●  Keten yağı, damar duvarlarının esnekliğini iyileştirdiğinden damar kireçlenmesi ve kalp enfarktüsünden koruyucu etkisi vardır.

●  Keten yağı içerisindeki yüksek Alfa Linolenik Asit(ALA) sayesinde kendinizi daha enerjik hissetmenizi sağlar.

●  Keten tohumu yağı içerisindeki omega 3 ve omega6 yağ asitleri sayesinde çocuklarda ve yetişkinlerde hafızayı güçlendirmeye yardımcı olur.

●  Hamile ve emziren annelerde bebeğin beyin ve retina gelişimini destekler.

●  Keten tohumu yağı ve keten tohumu cildi yumuşatmaya yarayan Omega-3 kaynağıdırlar ve aynı zamanda cildi sağlıkla besleyen karoten ve E vitamini bakımından da zengindirler. Keten tohumu yağı cildinizi sıkı ve yumuşak yapar. Keten tohumu içeriğindeki lignan adı verilen koruyucu fıtonutrient’ler bakımından da zengindir ve bu da cildinizin hem genç hem de yumuşak kalmasını sağlar. Cilt yaşlanma etkilerini geciktirir.

KETEN TOHUMU YAĞININ KULLANIMI:

  • Keten tohumu yağı ısıtılmadan veya sıcağa maruz bırakmadan kullanılmalıdır.
  • Benzer şekilde ultraviyole ışınları da keten tohumu yağındaki faydalı vitaminlerini ve yağ asitlerini parçalar. Bundan dolayı gün ışığından korunmalıdır.
  • Keten tohumu yağının en faydalı olanı ise su ile kullanımıdır. Ancak tadı acımsı olduğu için kişiler bu yağdan kaçınır fakat tadını bal ve yoğurtla tatlandırarak kullanabiliriz.
  • Mutfaklarda keten tohumu yağına yer verilerek rahatlıkla hamur işlerinde, salatalarda, tatlılarda, çorbalarda, sebzelerde ve her çeşit yemeklerde sağlıklı bir şekilde kullanılmalıdır. Keten tohumu yağının tüketimi anında yüksek ısıya maruz bırakılmaması gerekmektedir. Bu nedenle kullanım esnasında salatalarda ve hazırlanan yemeklerde pişirildikten sonra ilave edilmelidir.

ENDÜSTRİYEL KULLANIM ALANLARI:

● Tohumundaki liflerden faydalanılarak tekstilde kullanılır.

● Cam parçaları tahta yapılara tutturmak amacıyla kullanılan macunun yapımında kullanılır. Bu macun keten tohumu yağının ve kireç taşının belli oranlarda karıştırılmasıyla elde edilir.

● İzolasyon maddesi olarak kullanılır.

● Kozmetikte kullanılır.

● Boyacılıkta kullanılır.

● Ahşap taklidi, bir tür yer kaplaması olan Linoleumun yapımında kullanılır.